Cách quản lý hạn sử dụng hàng hóa cho tạp hóa, minimart: Quy trình và mẫu theo dõi
Hướng dẫn quản lý hạn sử dụng hàng hóa cho tạp hóa, minimart: theo dõi theo lô, sắp xếp FEFO và xử lý hàng cận hạn bằng mẫu đơn giản.
Quản lý hạn sử dụng hàng hóa giúp cửa hàng tạp hóa và minimart phát hiện sớm hàng cận hạn, giảm nguy cơ bỏ quên sản phẩm trên kệ và chủ động đặt hàng. Chỉ theo dõi tổng số lượng chưa đủ: cùng một mã hàng có thể có nhiều lô với ngày hết hạn khác nhau.
Bài viết hướng dẫn cách ghi nhận từng lô, sắp xếp hàng theo hạn và lập lịch kiểm tra phù hợp với cửa hàng nhỏ.

Kiểm tra từng lô và hạn sử dụng trên bao bì khi nhập hàng. Ảnh minh họa.
Vì sao cần theo dõi hạn sử dụng theo lô?
Một sản phẩm có thể được nhập nhiều lần, mỗi lần có hạn sử dụng khác nhau. Nếu chỉ ghi “còn 50 hộp”, chủ cửa hàng khó biết 10 hộp nào cần ưu tiên bán trước. Theo dõi theo lô giúp xác định vị trí, số lượng và hành động cần làm trước khi hàng hết hạn.
Rủi ro thường gặp gồm nhập quá nhiều so với tốc độ bán, lô mới đặt phía trước lô cũ, không kiểm tra kho sau kệ và thiếu người chịu trách nhiệm xử lý hàng cận hạn.
Phân biệt FIFO và FEFO khi xếp hàng
FIFO là nhập trước, xuất trước. FEFO là hết hạn trước, xuất trước. Với hàng có hạn sử dụng, FEFO thường phù hợp hơn vì lô nhập sau vẫn có thể hết hạn sớm hơn. Kiểm tra thêm điều kiện bảo quản và nhãn của từng sản phẩm; không coi thứ tự nhập là bằng chứng về hạn dùng.
Ví dụ: lô A nhập ngày 1/3 hết hạn 30/9; lô B nhập ngày 15/3 hết hạn 31/8. Nếu chất lượng và điều kiện bảo quản đều phù hợp, hãy đưa lô B ra vị trí ưu tiên trước.
Quy trình quản lý hạn sử dụng cho tạp hóa, minimart
1. Kiểm tra khi nhận hàng
Đối chiếu tên hàng, mã hàng, số lượng, lô, hạn sử dụng và tình trạng bao bì với chứng từ. Ghi chú điều kiện bảo quản theo nhãn, tách hàng hư hỏng hoặc không đạt thỏa thuận để liên hệ nhà cung cấp. Không nhận diện hạn chỉ bằng ngày nhập.
2. Lập danh sách theo từng lô
Mỗi dòng tương ứng một mã hàng và một lô; ghi số lượng thực tế cùng vị trí ở kho và trên kệ. Nếu nhiều vị trí, bổ sung từng vị trí để nhân viên có thể tìm đủ hàng. Cập nhật sau mỗi lần nhập, xuất, điều chỉnh hoặc chuyển kệ.
3. Sắp xếp theo hạn gần nhất
Đặt hàng có hạn gần hơn tại vị trí dễ lấy; gắn nhãn rõ ràng nhưng không che thông tin bắt buộc trên bao bì. Kiểm tra cả tủ mát, kho dự trữ và các hộp phía sau. Với hàng cần bảo quản lạnh, duy trì điều kiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
4. Đặt ngưỡng cảnh báo theo từng nhóm
Không có một số ngày phù hợp với mọi mặt hàng. Có thể bắt đầu theo ba mức nội bộ: trên 60 ngày kiểm tra định kỳ; 31–60 ngày theo dõi tăng cường; từ 30 ngày trở xuống kiểm tra thường xuyên và lập phương án xử lý. Đây chỉ là ví dụ: hàng tươi, sản phẩm ngắn hạn hoặc bán chậm có thể cần ngưỡng khác.
5. Giao người chịu trách nhiệm và đối soát
Phân công người kiểm tra đầu ca hoặc theo lịch, người duyệt giảm giá và người xử lý hàng không đủ điều kiện bán. Cuối tuần đối chiếu số lượng thực tế với dữ liệu bán hàng, ghi nguyên nhân chênh lệch trước khi điều chỉnh.
Mẫu bảng theo dõi hạn sử dụng
Có thể bắt đầu bằng bảng tính hoặc sổ theo dõi. Dưới đây là ví dụ minh họa, ngày và số liệu không đại diện cho sản phẩm thực tế.
| Mã hàng | Lô | Hết hạn | Số lượng | Vị trí | Hành động |
|---|---|---|---|---|---|
| SKU-01 | A01 | 30/09 | 12 hộp | Kệ A1 | Kiểm tra hàng tuần |
| SKU-01 | B02 | 31/08 | 8 hộp | Kho B | Ưu tiên đưa ra kệ |
Bổ sung năm, ngày kiểm tra, người phụ trách và tình trạng xử lý khi sử dụng thực tế. Số ngày còn lại có thể tính bằng ngày hết hạn trừ ngày kiểm tra; quy ước rõ cách tính và kiểm tra trực tiếp nhãn sản phẩm.
Xử lý hàng cận hạn và hàng hết hạn thế nào?
Với hàng còn hạn và bảo đảm chất lượng, cửa hàng có thể điều chỉnh vị trí trưng bày, xây dựng ưu đãi minh bạch hoặc trao đổi đổi trả với nhà cung cấp theo hợp đồng. Tránh nhập thêm khi lượng còn lại khó bán hết trước hạn.
Với hàng đã hết hạn, hư hỏng hoặc nghi ngờ không an toàn, tách khỏi khu vực bán, đánh dấu và ngừng bán; liên hệ nhà cung cấp hoặc đơn vị có chuyên môn để xử lý theo quy định áp dụng. Không dùng giảm giá để giải quyết hàng không đủ điều kiện lưu thông.
Checklist kiểm tra mỗi ngày và mỗi tuần
- Mỗi ngày: kiểm tra nhóm hàng ngắn hạn, tủ mát, tình trạng bao bì và các lô đã đưa vào danh sách ưu tiên.
- Mỗi tuần: rà các lô gần ngưỡng cảnh báo, so sánh số lượng ở kho và trên kệ, ghi người phụ trách và hạn xử lý.
- Mỗi tháng: tổng hợp hàng hủy hoặc trả, xác định nguyên nhân và điều chỉnh kế hoạch nhập theo tốc độ bán thực tế.
AIBAT hỗ trợ quản lý cửa hàng ra sao?
AIBAT cung cấp giải pháp quản lý bán hàng và tồn kho, giúp chủ cửa hàng theo dõi nhập xuất và báo cáo vận hành. Trước khi triển khai theo dõi hạn sử dụng, hãy trao đổi với AIBAT để xác nhận khả năng quản lý theo lô, cảnh báo và điều kiện của gói phù hợp.
Tìm hiểu phần mềm quản lý tạp hóa, minimart AIBAT hoặc đọc thêm cách tính điểm đặt hàng tồn kho và cách hạn chế thất thoát tạp hóa.
Câu hỏi thường gặp
Cửa hàng nhỏ có cần quản lý theo lô không?
Nên áp dụng ít nhất với nhóm hàng có hạn ngắn hoặc giá trị tồn lớn. Một bảng đơn giản có mã hàng, lô, hạn, số lượng và vị trí đã giúp giảm nguy cơ bỏ sót.
Hàng cận hạn có luôn phải giảm giá không?
Không. Hành động tùy tốc độ bán, điều kiện chất lượng và thỏa thuận với nhà cung cấp. Chỉ cân nhắc bán ưu đãi khi hàng vẫn còn hạn và đủ điều kiện bán.
Bao lâu nên kiểm tra hạn một lần?
Tần suất phụ thuộc thời hạn sử dụng và tốc độ luân chuyển. Hàng ngắn hạn cần kiểm tra thường xuyên hơn; cửa hàng nên điều chỉnh lịch sau vài tuần theo số lượng lô và tỷ lệ phát sinh.
AIBAT – Phần mềm quản lý bán hàng tối ưu chi phí nhất
Hơn 100.000+ chủ kinh doanh tin dùng. Dùng thử miễn phí 5 ngày, không cần cài đặt.