Điểm đặt hàng tồn kho là gì? Cách tính và ví dụ cho cửa hàng
Hướng dẫn tính điểm đặt hàng tồn kho, dự trữ an toàn và lựa chọn thời điểm nhập hàng phù hợp cho cửa hàng.
Nhập hàng quá muộn khiến cửa hàng bỏ lỡ doanh số; nhập quá sớm lại làm vốn nằm lâu trong kho. Điểm đặt hàng tồn kho giúp chủ cửa hàng xác định mức tồn cần bắt đầu đặt thêm, dựa trên tốc độ bán và thời gian nhà cung cấp giao hàng.
Điểm đặt hàng là gì?
Đây là ngưỡng tồn kho mà khi hàng có thể sử dụng giảm đến mức đó, cửa hàng cần cân nhắc đặt thêm. Ngưỡng này không cố định mãi: nhu cầu bán, lịch giao và độ ổn định của nhà cung cấp đều có thể thay đổi.
Công thức tính điểm đặt hàng
Điểm đặt hàng = Nhu cầu bán trung bình mỗi ngày × Thời gian chờ giao hàng + Tồn kho an toàn.
- Nhu cầu trung bình: số đơn vị bán trong kỳ chia cho số ngày của kỳ; cần chọn kỳ đủ đại diện.
- Thời gian chờ: số ngày từ lúc đặt đến lúc hàng thực tế sẵn sàng bán.
- Tồn kho an toàn: lượng dự phòng cho biến động nhu cầu hoặc giao hàng chậm, tính bằng cùng đơn vị sản phẩm.
Ví dụ tính cho một sản phẩm
Một cửa hàng bán trung bình 10 hộp/ngày, nhà cung cấp thường giao sau 4 ngày và cửa hàng chọn dự phòng 20 hộp. Điểm đặt hàng là 10 × 4 + 20 = 60 hộp. Khi lượng hàng có thể sử dụng giảm đến khoảng 60 hộp, cửa hàng nên xem xét tạo đơn nhập. Đây là ví dụ minh họa; mỗi mặt hàng cần tính theo dữ liệu riêng.
Cần kiểm tra gì trước khi đặt thêm?
- Đối chiếu hàng thực tế với số liệu quản lý, tìm hàng hỏng hoặc chênh lệch.
- Xem lượng hàng đang có, hàng sắp về đã được xác nhận và lượng đã dành cho khách. Có thể dùng tồn có thể sử dụng = tồn thực tế + hàng sắp về chắc chắn − hàng đã giữ.
- Kiểm tra thời gian giao gần đây, số lượng đặt tối thiểu, hạn sử dụng và sức chứa kho.
- Điều chỉnh theo mùa vụ, chương trình khuyến mại và ngày nghỉ giao hàng.
- Xác định số lượng cần mua theo nhu cầu dự kiến và ngân sách; điểm đặt hàng chỉ giúp xác định thời điểm, không tự quyết định số lượng mua.
Những sai sót thường gặp
Dùng cùng một ngưỡng cho mọi sản phẩm, chỉ nhìn doanh số một ngày bất thường hoặc tính cả đơn hàng chưa chắc về đều có thể làm sai quyết định. Nên kiểm tra lại định kỳ và sau mỗi thay đổi lớn về nhu cầu hay nhà cung cấp. Tồn kho an toàn giúp giảm rủi ro nhưng không bảo đảm sẽ không thiếu hàng.
Cách áp dụng vào vận hành hằng tuần
Ưu tiên các mặt hàng bán nhanh hoặc ảnh hưởng lớn đến doanh thu. Ghi lại số bán, tồn thực tế, ngày đặt và ngày nhận; sau vài chu kỳ, điều chỉnh thời gian chờ và mức dự phòng theo dữ liệu của cửa hàng. Người phụ trách kho nên bàn giao các đơn đang chờ nhận cho ca tiếp theo theo quy trình bàn giao ca cửa hàng.
Câu hỏi thường gặp
Có phải sản phẩm nào cũng cần tồn kho an toàn?
Mức dự phòng phụ thuộc vào khả năng giao hàng, mức biến động nhu cầu và chi phí lưu kho. Với hàng dễ hỏng hoặc bán chậm, cần cân nhắc kỹ trước khi tăng dự phòng.
Bao lâu nên tính lại điểm đặt hàng?
Hãy rà soát định kỳ theo nhịp bán và khi có thay đổi rõ rệt về nhu cầu, thời gian giao hoặc chính sách nhà cung cấp.
AIBAT – Phần mềm quản lý bán hàng tối ưu chi phí nhất
Hơn 100.000+ chủ kinh doanh tin dùng. Dùng thử miễn phí 5 ngày, không cần cài đặt.