Chính thức giảm 30% thuế thu nhập năm 2026 - 2027: Doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần biết gì?

Từ kỳ tính thuế năm 2026 đến hết kỳ tính thuế năm 2027, chính sách giảm 30% số thuế thu nhập phải nộp đã chính thức được triển khai đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp đáp ứng điều kiện. Điểm mấu chốt là doanh thu của từng năm không quá 10 tỷ đồng. Mức giảm được tính trên số thuế thu nhập phải nộp, không phải giảm 30% doanh thu hay giảm toàn bộ các loại thuế.

Căn cứ pháp lý là Nghị quyết số 43/2026/QH16 của Quốc hội và Nghị định số 398/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Dưới đây là điều kiện, cách xác định mức giảm và những lưu ý khi kê khai để người kinh doanh áp dụng đúng quy định.

1. Giảm 30% thuế thu nhập năm 2026 - 2027: Quy định có hiệu lực từ khi nào?

Quốc hội ban hành Nghị quyết 43/2026/QH16, có hiệu lực từ ngày 24/8/2026. Ngày 29/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 398/2026/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết; nghị định có hiệu lực ngay ngày 29/10/2026. Cả hai văn bản áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.

2. Đối tượng nào được giảm 30% thuế?

2.1. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

Theo Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh, bao gồm người đăng ký hộ kinh doanh hoặc người đại diện hộ kinh doanh được ủy quyền, được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân (TNCN) phải nộp từ hoạt động kinh doanh nếu doanh thu hằng năm trong năm áp dụng không quá 10 tỷ đồng.

Mức giảm tính trên số thuế TNCN phát sinh từ toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh, không phân biệt phương pháp tính thuế TNCN. Doanh thu để xét điều kiện phải được xác định theo Điều 4, Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP.

2.2. Doanh nghiệp, hợp tác xã và tổ chức có hoạt động kinh doanh

Theo Điều 3 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp hoặc tổ chức thành lập theo pháp luật Việt Nam có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng thuộc diện được giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phải nộp. Đối tượng bao gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp và một số tổ chức khác có hoạt động kinh doanh tạo ra thu nhập.

Riêng doanh nghiệp được hình thành do chia, tách sau khi Nghị quyết 43/2026/QH16 có hiệu lực sẽ không được áp dụng nếu tổng doanh thu của tất cả doanh nghiệp hình thành sau chia, tách trong năm vượt 10 tỷ đồng. Nếu doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi thuế TNDN khác, mức giảm 30% được tính trên số thuế còn phải nộp sau khi trừ ưu đãi đó.

3. “Giảm 30% thuế từng kỳ kê khai” được hiểu như thế nào?

Cơ chế thực hiện có sự khác nhau giữa cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp; không có nghĩa mọi khoản thuế phát sinh trong tháng hoặc quý đều được giảm 30%.

Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

Nếu dự kiến doanh thu trong kỳ tính thuế năm 2026 hoặc 2027 không quá 10 tỷ đồng, cá nhân kinh doanh kê khai khoản giảm thuế TNCN theo Mẫu số 01 ban hành kèm Nghị định 398/2026/NĐ-CP, nộp cùng hồ sơ khai thuế quý, 6 tháng đầu năm, 6 tháng cuối năm hoặc năm tương ứng với trường hợp của mình.

Khi tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay cho cá nhân kinh doanh, việc giảm được xác định trên khoản TNCN thuộc phạm vi khấu trừ, khai thay, nộp thay theo tháng, quý hoặc từng lần phát sinh; kê khai theo Mẫu số 02 kèm hồ sơ tương ứng.

Đối với doanh nghiệp

Doanh nghiệp dự kiến doanh thu của kỳ tính thuế năm không quá 10 tỷ đồng được tự xác định số thuế TNDN được giảm khi tạm nộp thuế TNDN hằng quý. Khi xác định nghĩa vụ thuế của cả năm, doanh nghiệp phải đối chiếu doanh thu thực tế để kết luận có đủ điều kiện giảm hay không.

4. Cách tính số thuế được giảm 30%: Ví dụ dễ hiểu

Nguyên tắc chung: Số thuế thu nhập được giảm = Số thuế thu nhập đủ điều kiện phải nộp × 30%. Số còn phải nộp sau giảm = Số thuế đủ điều kiện phải nộp × 70%.

• Ví dụ hộ kinh doanh: Sau khi xác định đúng nghĩa vụ thuế, số thuế TNCN từ hoạt động kinh doanh phải nộp là 5 triệu đồng. Nếu đủ điều kiện, được giảm 1,5 triệu đồng và còn phải nộp 3,5 triệu đồng TNCN.
• Ví dụ doanh nghiệp: Số thuế TNDN của năm phải nộp sau các ưu đãi khác (nếu có) là 100 triệu đồng. Nếu doanh thu năm đáp ứng điều kiện, được giảm 30 triệu đồng, còn 70 triệu đồng TNDN phải nộp.

Hai ví dụ chỉ minh họa phép tính trên số thuế thu nhập đã xác định; không phải hướng dẫn tính thuế TNCN/TNDN ban đầu hoặc xác định doanh nghiệp, hộ kinh doanh chắc chắn phát sinh nghĩa vụ thuế.

5. Nếu doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng/năm thì sao?

Ngưỡng 10 tỷ đồng là điều kiện doanh thu của cả năm, không phải ngưỡng tính riêng từng quý. Trường hợp dự kiến đủ điều kiện nhưng doanh thu thực tế vượt ngưỡng, người nộp thuế phải điều chỉnh quyền hưởng ưu đãi theo quy định.

• Hộ/cá nhân kinh doanh: Khi doanh thu lũy kế từ đầu năm vượt 10 tỷ đồng, không được áp dụng giảm 30%; phải kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03 kèm hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh vượt ngưỡng và nộp bổ sung số TNCN đã được giảm. Khoản bổ sung này không bị tính tiền chậm nộp đến hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế vượt 10 tỷ đồng.
• Doanh nghiệp: Nếu doanh thu thực tế của kỳ tính thuế vượt 10 tỷ đồng, doanh nghiệp kê khai, nộp đủ thuế TNDN thiếu; việc xử lý tiền chậm nộp thực hiện theo khoản 3 Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Nếu đã kê khai thuế nhưng chưa tính khoản giảm, cá nhân kinh doanh có thể khai bổ sung hồ sơ hoặc xác định giảm thuế khi quyết toán theo quy định; số thuế nộp thừa được xử lý theo pháp luật về quản lý thuế. Với doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh, khoản thuế tăng hoặc giảm do khai bổ sung, thanh tra, kiểm tra cũng có thể dẫn đến điều chỉnh số thuế được giảm, nếu vẫn đáp ứng điều kiện áp dụng.

6. 5 lưu ý để áp dụng chính sách giảm thuế đúng luật

• Thứ nhất, chỉ áp dụng cho thuế TNCN từ hoạt động kinh doanh và thuế TNDN đủ điều kiện; không áp dụng giảm 30% thuế GTGT, thuế TNCN từ tiền lương hay mọi khoản thuế khác.

• Thứ hai, ngưỡng doanh thu là không quá 10 tỷ đồng/năm, bao gồm đúng bằng 10 tỷ đồng; kiểm tra điều kiện riêng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.

• Thứ ba, với doanh nghiệp, doanh thu để xét ngưỡng gồm doanh thu bán hàng/cung cấp dịch vụ (không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu), doanh thu tài chính và thu nhập khác; đồng thời tính cả doanh thu đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh trong báo cáo tài chính tổng hợp năm.

• Thứ tư, hộ/cá nhân kinh doanh phải tổng hợp doanh thu từ toàn bộ hoạt động kinh doanh để xác định điều kiện, không chỉ xét một cửa hàng, một kênh bán hoặc một tờ khai riêng lẻ.

• Thứ năm, lưu hồ sơ kê khai, số liệu doanh thu và khoản thuế đã tạm giảm để thuận tiện đối chiếu, điều chỉnh khi quyết toán hoặc khi cơ quan thuế yêu cầu.

7. Câu hỏi thường gặp về giảm 30% thuế năm 2026 - 2027

Doanh thu đúng 10 tỷ đồng/năm có được giảm thuế không?

Có, nếu đáp ứng các điều kiện còn lại, vì ngưỡng theo Nghị quyết 43/2026/QH16 là “không quá 10 tỷ đồng” mỗi năm.

Chính sách giảm 30% có áp dụng cho thuế GTGT không?

Không. Nghị quyết 43/2026/QH16 và Nghị định 398/2026/NĐ-CP quy định giảm thuế TNCN từ hoạt động kinh doanh hoặc thuế TNDN, không phải chính sách giảm thuế GTGT.

Năm 2026 đủ điều kiện nhưng năm 2027 vượt 10 tỷ đồng thì sao?

Điều kiện doanh thu được xác định cho từng kỳ tính thuế năm. Người nộp thuế phải xác định riêng năm 2026 và 2027; không mặc nhiên được hưởng ưu đãi cho cả hai năm.

Hộ kinh doanh đã nộp tờ khai trước khi có Nghị định 398 thì có mất quyền giảm thuế không?

Không mặc nhiên mất quyền. Theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP, trường hợp cá nhân kinh doanh đã khai thuế nhưng chưa kê khai khoản giảm có thể khai bổ sung hồ sơ hoặc xác định giảm thuế khi quyết toán năm theo quy định quản lý thuế.

Doanh nghiệp có phải đợi đến quyết toán cuối năm mới được giảm không?

Không nhất thiết. Nếu dự kiến doanh thu kỳ tính thuế năm không quá 10 tỷ đồng, doanh nghiệp được tự xác định khoản giảm khi tạm nộp thuế TNDN hằng quý. Kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc doanh thu thực tế và điều kiện của cả kỳ tính thuế.

8. Chủ kinh doanh nên chuẩn bị gì để tận dụng đúng chính sách?

Để chủ động trước mỗi kỳ kê khai hoặc tạm nộp, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nên đối soát doanh thu theo kỳ, theo dõi doanh thu lũy kế năm, lưu trữ chứng từ và phối hợp với người phụ trách kế toán, thuế để xác định số thuế thu nhập được giảm.

Với các cửa hàng bán lẻ, quán cà phê, nhà hàng hoặc chuỗi kinh doanh, AIBAT hỗ trợ quản lý bán hàng và theo dõi báo cáo doanh thu tập trung, giúp chủ kinh doanh có thêm dữ liệu phục vụ đối chiếu. Việc xác định ưu đãi, lập hồ sơ và nộp thuế cần thực hiện theo quy định và hướng dẫn của cơ quan thuế.

Tìm hiểu giải pháp quản lý bán hàng và báo cáo của AIBAT: Xem tính năng AIBAT

Nguồn: 

• Nghị quyết số 43/2026/QH16 của Quốc hội, có hiệu lực từ ngày 24/8/2026
• Nghị định số 398/2026/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành và có hiệu lực ngày 29/10/2026
• Công báo điện tử, bản công bố Nghị định 398/2026/NĐ-CP
• Bộ Tài chính, bản tin ngày 31/10/2026 về quy định giảm thuế